आउनुहोस्, डिप्रेसनका बिरामीलाई बचाऔँ
✍️डा. नरेन्द्र कुमार शाक्य, एम.डी.🩺
चिन्ता (Anxiety) र डिप्रेसन (Depression) लाई धेरैजसो मानिसहरूले एउटै रोग ठान्छन्, तर यी दुई अवस्था मूल रूपमा फरक छन्। समाजले यी फरकलाई स्पष्ट रूपमा बुझ्नु अत्यन्त आवश्यक छ।
चिन्ता भएका व्यक्ति प्रायः आफ्नो समस्या समाधान गर्ने सोचमा नै हुन्छन्। उनीहरू भविष्यका बारे धेरै चिन्तित हुन्छन् तर समाधान खोज्ने क्षमता भने सक्रिय नै रहन्छ। बाहिरबाट हेर्दा उनीहरू सामान्य देखिन सक्छन्।
तर डिप्रेसन हुँदा व्यक्तिको सोच, व्यवहार र जीवनशैलीमा गहिरो परिवर्तन देखिन्छ। डिप्रेसन भएका व्यक्ति समस्या समाधानतर्फ सोच्दैनन्। उनीहरूको सोच प्रायः एउटै बिन्दुमा अड्किन्छ—जस्तै क्षणिक आनन्द, निराशा, वा सबै कुरा छोडिदिने भावना। यस्तो अवस्थामा व्यवहारमा आएको परिवर्तन बिरामी आफैँले भन्दा वरपरका मानिसहरूले (परिवार, साथी, सहकर्मी) पहिले महसुस गर्छन्।
डिप्रेसन प्रायः अरूले चिन्ने रोग हो, किनकि बिरामी आफैँलाई आफू बिरामी भएको अनुभूति हुँदैन र उपचार खोज्न पनि जाँदैनन्। केही बिरामीमा जीवनप्रति निराशा यति बढ्छ कि आत्महत्याको सोच समेत आउन सक्छ। त्यसैले समयमै चिनेर सहयोग गर्नु अत्यन्त जरुरी हुन्छ।
डिप्रेसन एकै किसिमको हुँदैन। यसका धेरै रूपहरू हुन्छन्। केही व्यक्तिहरूले आफ्नो व्यवहारले समाज र अरू मानिसलाई कस्तो असर पारिरहेको छ भन्ने कुरा बुझ्न सक्दैनन्। लगातार भ्रष्टाचार, चोरी, ठगीजस्ता गलत कामहरूमा संलग्न हुनु पनि मानसिक असन्तुलनसँग सम्बन्धित डिप्रेसनको एक रूप हुन सक्छ। यस्ता व्यक्तिहरूमा लाजको भावना हराउनु, गलत निर्णय लिनु र आत्म-विनाशकारी सोच देखिन सक्छ।
यस्ता बिरामीलाई दोष लगाएर वा बेवास्ता गरेर छोड्नु हुँदैन। उनीहरूलाई व्यवस्थित र सहानुभूतिपूर्ण उपचार आवश्यक हुन्छ।
मेरो चिकित्सकीय अनुभव अनुसार, Cognitive Behavioral Therapy (CBT) डिप्रेसन उपचारमा अत्यन्त प्रभावकारी छ। यसले नकारात्मक सोच र गलत व्यवहार परिवर्तन गर्न सहयोग गर्छ। साथै, औषधिविहीन उपचारका रूपमा दैनिक बिहानको छिटो हिँडाइ (ब्रिस्क वाकिङ) डिप्रेसनका लागि सबैभन्दा प्रभावकारी उपायहरूमध्ये एक हो। यसले मनोबल बढाउँछ, दिनचर्या सुधार्छ र मानसिक शक्ति मजबुत बनाउँछ।
डिप्रेसन निको हुन सक्ने रोग हो, तर यसका लागि समयमै बुझाइ, चेतना र अरूको सहयोग आवश्यक हुन्छ।
आउनुहोस्, डिप्रेसनलाई समयमै चिनौँ, पीडितलाई साथ दिऔँ र जीवन जोगाऔँ—ढिलो हुनुअघि नै।
Comments
Post a Comment