नेपालमा पत्रकारिताको खस्कँदो स्तर: सत्य, युट्युब पत्रकारिता र समाजको भविष्य-
✍️नरेन्द्र कुमार शाक्य-एमडी🩺
परिचय (Introduction)
हाम्रो देशमा पत्रकारिताको स्तर पछिल्ला वर्षहरूमा गम्भीर रूपमा खस्किएको छ। यसको अवस्था कति बिग्रिएको छ भन्ने बुझ्न युट्युब हेरे पुग्छ—जहाँ झूट, अतिरञ्जना र भ्रामक सामग्री खुलेआम फैलिरहेको देखिन्छ। प्रश्न उठ्छ—किन यस्ता अर्थहीन र आधारहीन विषयमा समय, श्रम र स्रोत खर्च गरिन्छ? पत्रकारिता एउटा संवेदनशील र जिम्मेवार पेशा हो, जसले समाजलाई विकास र सत्यको बाटोमा डोर्याउनुपर्छ, अव्यवस्था र भ्रममा होइन।
युट्युब पत्रकारिता र उत्तेजनाको प्रवृत्ति
कसैकसै नाम कमाएका पत्रकारहरू पनि व्यक्तिगत स्वार्थमा फँसेको अनुभूति हुन्छ। देशको आर्थिक अवस्था कमजोर हुँदै जाँदा पत्रकारिताको गुणस्तर पनि खस्कँदै गएको देखिन्छ। विशेषगरी युट्युब पत्रकारिता आज सत्य र सेवाभावभन्दा बढी लाइक, कमेन्ट र भ्यू कमाउने दौडमा सीमित भएको छ। उत्तेजनात्मक शीर्षक, अपुष्ट समाचार र भावनात्मक प्रस्तुतीकरणले पत्रकारिताको मूल मूल्यलाई कमजोर बनाइरहेको छ।
ईमानदार पत्रकारिताको आवश्यकता
पत्रकारिता ईमानदार हुनुपर्छ र बहुसंख्यक जनताको हितमा केन्द्रित हुनुपर्छ। साथै, आवश्यक परेमा अल्पसंख्यकका मुद्दाहरूलाई पनि समान रूपमा उजागर गर्नुपर्छ। धेरै सामाजिक समस्याका कारणहरू लुकेका हुन्छन् र प्रमाणित गर्न गाह्रो पनि हुन्छ, तर यसैलाई आधार बनाएर सत्य खोज्ने जिम्मेवारीबाट पन्छिनु पत्रकारको धर्म होइन। लोकतन्त्रको नाममा कसैलाई हानि पुर्याउने पत्रकारिता कहिल्यै स्वीकार्य हुँदैन।
समाज, बुद्धिमत्ता र आलोचनात्मक सोच
सकारात्मक समाज निर्माणका लागि निष्पक्ष र जिम्मेवार पत्रकारिता अनिवार्य छ। समाजमा राम्रा र खराब दुवै प्रकारका मानिस हुन्छन्, तर खराब प्रवृत्तिले सधैं समाजलाई कमजोर बनाउँछ। बुद्धिमत्ताले समाज निर्माणमा ठूलो भूमिका खेल्छ। भनाइ नै छ—“अधूरो ज्ञान खतरनाक हुन्छ।” त्यसैले देखेको वा सुनेको कुरालाई अन्धो रूपमा विश्वास गर्नु वा समर्थन गर्नु हुँदैन; आलोचनात्मक सोच आवश्यक छ।
आर्थिक मन्दी, संवाद र समाधान
आज विश्व नै आर्थिक मन्दी र घट्दो जीवनस्तरको समस्याबाट गुज्रिरहेको छ। यस्तो अवस्थामा मानिसहरूले केवल पैसाको पछि लाग्नु हुँदैन, बरु समस्या समाधानमा केन्द्रित हुनुपर्छ। अरूलाई दोष लगाउनु मात्रले समाधान हुँदैन। सभ्य, सम्मानजनक र तथ्यमा आधारित संवादले मात्र समाजलाई सही दिशामा लैजान सक्छ। आपसी सम्मान र बुद्धिमानीपूर्ण समाधान नै स्वस्थ समाजको आधार हो।
निष्कर्ष (Conclusion)
दोषारोपणको संस्कार राम्रो होइन—यसले समाज र समुदायलाई कमजोर बनाउँछ। आर्थिक, सामाजिक, शैक्षिक, वातावरणीय र रोजगारीका समस्याहरूलाई सभ्य, समझदारीपूर्ण र ईमानदार तरिकाले समाधान गर्न सबैले प्रयास गर्नुपर्छ। स्वच्छ सोच, सत्यमा आधारित पत्रकारिता र जिम्मेवार संवादले मात्र समाजलाई अगाडि बढाउन सक्छ।
Comments
Post a Comment